İSG Risk Değerlendirmesi · Fine-Kinney
Maden — Yeraltı Kömür MadenciliğiFine-Kinney Risk Analizi Örneği
Karademir Kömür Madencilik San. A.Ş.
Yeraltı Ocak Alanı · Taş kömürü madenciliği
- NACE Kodu
- 05.10.00
- Tehlike Sınıfı
- Çok Tehlikeli
- Risk Maddesi
- 85 adet
- Revizyon
- Rev 1
- Tarih
- 1 Mayıs 2026
- Yöntem
- Fine-Kinney
Şablon — doğrudan kullanılamaz. Bu örnek AI üretimli sektörel temsildir; sahaya inilerek hazırlanan, İSG uzmanı denetiminden ve işveren onayından geçen analizin yerine geçemez (6331 sayılı Kanun Md.10).
Önemli — Hukuki Bilgilendirme
Bu örnek doğrudan kullanılamaz; ancak sahaya inilip uzman denetiminden ve işveren onayından geçmiş bir analiz, gerçek bir risk değerlendirmesi sayılır.
6331 sayılı İSG Kanunu Md.10 her risk analizinin o işyerine özgü hazırlanmasını ister; sahanın gerçek tehlikelerini ve risklerini barındırmalıdır. Bu sayfada gördüğünüz dosya, Riskmatik AI tarafından sektörel temsiliyet amacıyla üretilmiş bir şablon. Gerçek bir firmayı, gerçek bir çalışanı ya da yaşanmış bir olayı temsil etmiyor.
Hata içerebilir: AI çıktısı uzman gözünden geçirildi, ancak tehlikelerin sınıflandırması, risk skorları ve önlem önerileri sektörel bir ortalamadır. Sizin sahanızın gerçek durumunu birebir yansıtmayabilir; eksik kalemler ya da yanlış skorlar bulunabilir. Kullanırken kendi atölyenize yeniden uyarlamak şart.
Doğru kullanım
- ▸Sahaya inilerek işyerinin gerçek tehlikeleri tespit edilmeli
- ▸A, B veya C sınıfı İSG uzmanı denetiminden geçmeli (6331 Md.8)
- ▸İşveren veya işveren vekili imzası alınmalı (Md.6)
- ▸Bölüm/proses bazlı ayrı analiz yapılmalı (Md.7)
- ▸Çalışan temsilcisi süreçte yer almalı (Md.5.4)
Yapmayın
- ▸Bu PDF'i doğrudan kopyalayıp kendi firma adınızla yayınlamak
- ▸Sektör örneğini sahaya inmeden referans saymak
- ▸Hata veya eksik içerebileceğini gözardı etmek
- ▸Uzman denetimi olmadan denetime sunmak
Bu örnek üzerinden alınacak kararların sorumluluğu kullanıcıya aittir. Riskmatik, AI üretimi içeriğin doğruluğu, tamlığı veya yasal uygunluğu için garanti vermez. Detaylı yasal çerçeve için Sorumluluk Reddi Beyanı sayfasını inceleyiniz.
Bu Analizden Çıkan Veri
Yeraltı kömür madeninde birleşik analiz 155 risk maddesi içeriyor. Mekanik tehlikelerin payı %40,6; bu, on beş sektörün en yüksek paylarından biri. Tahkimat çöküşü, tampon araç-kömür yüzü teması, vagon kayması, kayışlı bant kontrolsüz hareketi gibi kalemler bu yoğunluğu üretiyor. 13 Mayıs 2014 Soma faciasının ardından Türkiye'nin yeraltı maden mevzuatı bilhassa 6552 sayılı Kanun (RG: 11/9/2014) ile sıkılaştırıldı. Bu rapor söz konusu sıkılaştırmanın sahadaki nesnel görünümü.
PDF Önizleme
Raporun tamamını sayfada görüntüle
PDF yükleniyor...
Yukarıdaki PDF gerçek Riskmatik raporudur. Aynısını kendi firmanız için AI ile saniyeler içinde üretebilirsiniz.
Sektörel Risk Profili
Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği sektörünün karakteristik tehlikeleri ve mevzuat çerçevesi
Yeraltı kömür madenciliği, Maden İşyerlerinde İSG Yönetmeliği kapsamında yer altı işlerine özel hükümlerle düzenleniyor. 2014 Soma faciası sonrası çıkarılan 6552 sayılı Kanun, yer altı maden iş süresine ek kısıtlamalar (4857 sayılı İş Kanunu Md.41 fazla mesai yasağı dahil) getirdi; aynı dönemde işyeri özel düzenlemelerine ek hükümler eklendi. Sahanın başlıca tehlike grupları şöyle sıralanabilir: tahkimat çöküşü ve göçük; metan gazı (CH4 patlama aralığı %5-15); kömür tozu patlaması; karbonmonoksit ve karbondioksit zehirlenmesi; oksijen yetersizliği; su baskını; vagon ve kayışlı bant konveyör çarpması; elektrik kablo ve aydınlatma arızası; derin galerilerde 30°C üzeri hissedilir ısıl yük; uzun yatay yatma pozu ile ağır yük taşıma kaynaklı ergonomik sorun. Maruziyet sınır değer çerçevesi 6331 Md.10 ile birlikte Tozla Mücadele Yönetmeliği ve Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği esasına oturuyor. Acil tahliye planı, ışıklı kaçış güzergahı, ferdi gaz dedektörü, bireysel kurtarma cihazı (oksijen jeneratörlü) yasal zorunluluk. Müfettiş haftalık vardiya başlangıcı kontrolü ve aylık metan profil ölçümü görmek istiyor.
Sektörel Risk Profili · Frequency Analysis
Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği Sektöründe En Sık 5 Tehlike Kategorisi
Aşağıdaki dağılım Riskmatik AI ile bu sektörde üretilmiş gerçek risk maddelerinin kategori bazında frekans analizinden türetilmiştir. Sıralama yüksek frekanslı kategorilere göredir.
Mekanik
%40.6 · 63 maddeMax: YüksekKesici, dönen parça, sıkışma, çarpma
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Tavan çökmesi veya kaya düşmesi
- ▸Desteklenmemiş veya yetersiz desteklenmiş tavan ve duvarlardan kaya, kömür veya tahkimat malzemelerinin düşmesi
- ▸Helezon konveyörün dönen parçaları, sıkışma noktaları, malzeme dökülmesi
Yangın & Patlama
%14.8 · 23 maddeMax: Çok YüksekYangın, patlama riski
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Yeraltı kömür damarlarından sızan metan gazının çalışma alanında birikmesi ve kıvılcım kaynakları (elektrikli ekipmanlar, statik elektrik)
- ▸Elektrikli ekipmanların enerjisinin kesilmemesi, arızalı kablolar, topraklama eksikliği
- ▸Topraklama sisteminin yetersizliği veya arızası
Mevzuat & Organizasyonel
%12.9 · 20 maddeMax: Çok YüksekSağlık muayenesi, eğitim, kayıt, acil durum eksikliği
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Risk değerlendirmesinin güncel olmaması veya eksik yapılması
- ▸Yetersiz veya güncel olmayan acil durum planları
- ▸Yetersiz yangın tatbikatı ve acil durum müdahale prosedürleri
Kimyasal
%9.7 · 15 maddeMax: YüksekToksik gaz, asit, çözücü, toz
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Roadheader'ın çalışması sırasında oluşan toz ve gazların solunması
- ▸Kömür kazıma, taşıma ve işleme sırasında oluşan ince toz partikülleri
- ▸Roadheader'ın kazıma işlemi sırasında oluşan kömür ve kaya tozu
Ergonomik
%9.7 · 15 maddeMax: YüksekDuruş, tekrar, ağır kaldırma, monoton iş
Bu kategorideki örnek tehlikeler
- ▸Ağır kömür torbaları, ekipman parçaları veya tahkimat malzemelerinin elle kaldırılması ve taşınması
- ▸Yaşlı çalışanlarda kas-iskelet sistemi zayıflığı ve esneklik kaybı
- ▸Titreşimli elek kullanımı sonucu oluşan yüksek titreşim
Frequency analysis kaynağı: Riskmatik RiskAnaliziMaddesi.tehlikeKategorisi (ISO 45001 Md.6.1.2 + Risk Değ. Yön. Md.8 taksonomisi).
Analiz Metodolojisi · Yapısal Veri
Bu analiz nasıl hazırlandı, hangi parametrelerle çalışıyor
Riskmatik risk analizleri kalıp Excel tablosu değil — yapılandırılmış kayıt. Fine-Kinney yöntemiyle hazırlanmış 85 maddenin her biri için olasılık, şiddet, kontrol hiyerarşisi, sorumlu kişi, termin tarihi ve özel risk grubu bilgisi tutulur. Aşağıdaki tablo bu örneğin tüm metodoloji parametrelerini şeffaf eder.
| Parametre | Bu örnekteki değer | Kaynak / Standart |
|---|---|---|
| Yöntem | Fine-Kinney — Olasılık × Frekans × Şiddet (R = O × F × Ş) | Fine, W. T. (1971) Mathematical Evaluations |
| Madde sayısı | 85 risk maddesi (Rev 1) | Tarih: 01 Mayıs 2026 |
| Risk skor formülü | Olasılık × Frekans × Şiddet (R = O × F × Ş) | Skor aralığı 0,1 → 10.000+ |
| Risk sınıflandırması | 5 sınıf — Düşük (<20) · Olası (20-70) · Önemli (70-200) · Yüksek (200-400) · Tolere Edilemez (>400) | Yöntem standardı |
| Şiddet yaklaşımı | Kontrol-tipli — önlem sonrası şiddet düşürülebilir (artık risk hesaplanır) | ISO 45001 Md.8.1.2 |
| Önlem öncesi / sonrası | Çift skor — her madde için mevcut önlem sonrası artık risk hesaplanır | ISO 45001 Md.6.1.4 + Risk Değ. Yön. Md.9 |
| Kontrol hiyerarşisi | 5 katman — Eliminasyon → İkame → Mühendislik → İdari → KKD (sırayla denenir) | ISO 45001 Md.8.1.2 + 6331 Md.5.b |
| Tehlike kategorisi | Mekanik · Elektrik · Kimyasal · Fiziksel · Biyolojik · Ergonomik · Psikososyal · Yangın/Patlama · Yüksekte Çalışma · Kapalı Alan | Risk Değ. Yön. Md.8 (10 ana kategori) |
| Önlem takibi | Aktif — her madde için sorumlu kişi + termin tarih + Düzeltici Faaliyet (DF) bağlantısı | ISO 45001 Md.10.2 + 6331 Md.10 |
| Etkilenen kişi grupları | Çalışan · Ziyaretçi · Yüklenici/Alt İşveren · Komşu işyeri · Halk (madde bazlı işaretlenir) | 6331 Md.4.f |
| Özel risk grupları | Gebe/emziren · 18 yaş altı genç çalışan · Engelli · Kronik hastalığı olan (ayrıca değerlendirme zorunlu) | 6331 Md.10 + Risk Değ. Yön. Md.5 |
| Kayıt formatı | Yapılandırılmış RiskAnaliziMaddesi tablosu (Prisma) — denetimde sorgu, filtre, raporlama mümkün | ISO 45001 Md.7.5.3 |
Tablodaki tüm parametreler örnek PDF rapor üzerinde madde madde uygulanmış halde görülebilir.
Mevzuat Periyotları · 6331 Sayılı Kanun
Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği için yasal periyot ve zorunluluklar
Taş kömürü madenciliği faaliyeti Çok Tehlikeli sınıfında yer alır. Aşağıdaki tablo İSG mevzuatından türetilmiş yasal periyot ve zorunlulukları gösterir. Bu periyotlar denetim sırasında müfettişin ilk kontrol ettiği başlıklardır.
| Konu | Çok Tehlikeli | Tehlikeli | Az Tehlikeli | Mevzuat |
|---|---|---|---|---|
| Risk Analizi Yenileme Periyodu | 2 yılda bir | 4 yılda bir | 6 yılda bir | İSG Risk Değ. Yön. Md.12 |
| İSG Uzmanı Sınıfı | A Sınıfı | B veya A Sınıfı | C, B veya A Sınıfı | 6331 Md.8 + İSG Prof. Yön. |
| İSG Uzmanı Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 40 dakika | 20 dakika | 10 dakika | İSG Hizmetleri Yön. Md.12 |
| İşyeri Hekimi Çalışma Süresi (kişi başı/ay) | 15 dakika | 10 dakika | 5 dakika | İşyeri Hekimi Yön. Md.12 |
| Çalışan Eğitim Saati (yıllık) | 16 saat (yılda 1) | 12 saat (2 yılda 1) | 8 saat (3 yılda 1) | Çalışanların İSG Eğitim Yön. |
| Acil Durum Tatbikatı | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Yılda en az 1 | Acil Durum Yön. Md.13 |
Otomatik Takip
Riskmatik bu periyotları sektörünüze göre takvime alır ve süresi yaklaşınca uyarır.
İhlal Riski
Periyot aşımı denetimde idari para cezası ve kapatma gerekçesidir (6331 Md.26).
Yöntem Rasyonu
Neden bu sektörde Fine-Kinney?
Yer altı madeninde Fine-Kinney'in tercih edilme nedeni çok-değişkenli tehlike profilini ayrıştırabilmesi. Metan birikimi gibi düşük olasılıklı ama yıkıcı bir riskte olasılık 0,5, frekans 1, şiddet 100 çarpımı 50 puana, yani "Önemli" eşiğine çıkar. Vagon devrilmesi gibi yüksek olasılıklı ve orta şiddetli bir riskte aynı çarpım 3 × 6 × 15 = 270 puana, yani "Yüksek" eşiğine yerleşir. İki kalem ayrı eylem hiyerarşisine gidiyor; yer altında bu sınıfsal hassasiyet bir lüks değil, gereklilik.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu Örneğe ve Yönteme Dair
Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği sektöründe Fine-Kinney mi 5×5 Matris mi tercih edilir?
Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği gibi çok tehlikeli işyerlerinde İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği her iki yöntemi de kabul eder; mevzuatta birinin öncelikli olduğuna dair bir hüküm yok. Fine-Kinney olasılık, frekans ve şiddet üçlüsüyle daha granüler skor verir, vardiya boyunca tekrar eden hatlarda incelikli bir ayrım yapar. 5×5 Matris ise olasılık ile şiddet ikilisinden çıkan hızlı bir görsel tablo sunar; saha brifinginde ya da denetçi karşısında kavraması saniyeler alır. Aynı sektör için iki yöntemle hazırlanmış raporları bu sayfada yan yana inceleyip kendi atölyenize hangisinin oturduğuna karar verebilirsiniz.
Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği risk analizi ne zaman yenilenir?
6331 sayılı Kanun ile İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.12 çok tehlikeli işyerleri için en geç **2 yıl** yenileme periyodu tanımlar. Süre dolmadan da yenileme zorunlu olabilir. Yeni makine kurulumu, üretim sürecinde köklü değişiklik, geçirilen iş kazası, meslek hastalığı tanısı ve ölçüm sonucunun sınır değeri aşması bu tetikleyicilerin başlıcaları. Riskmatik bu olaylar gerçekleştiğinde sayfanızda otomatik bildirim ile yenileme hatırlatması açar.
Bu sektörde kaç risk maddesi yeterli sayılır?
Mevzuat minimum madde sayısı dayatmaz. Müfettiş "kapsayıcılık" arar; yani işin bütün faaliyetleri ile sektörün karakteristik tehlikeleri analize girmiş mi sorusu sorulur. Bu örnekte Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği için Fine-Kinney yöntemiyle **85 risk maddesi** belirlendi. Kapsamlı analizler genelde 50-150 madde aralığında dolaşır. Çok düşük sayı eksik kapsama göstergesi olabilir; çok yüksek sayı ise aynı tehlikenin parçalanarak yazılmış olduğunu işaret edebilir. Doğru sayı, sahanın ne anlattığı sorusunun cevabıdır.
Risk analizi ekibinde işveren vekili zorunlu mu?
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.6 ekibin iskeletini açık biçimde tanımlar. İşveren ya da işveren vekili (kararı imzalayacak otorite), iş yerinin tehlike sınıfına uygun A, B veya C sınıfı İSG uzmanı, iş yeri hekimi (yönetmelik gerektirdiği durumlarda), destek elemanları ve çalışan temsilcisi. İşveren vekilinin katılımı yasal zorunluluktur; eksik kalırsa analiz denetimde geçersiz sayılabilir. Riskmatik ekip kurarken bu rolleri zorunlu alan olarak istediği için sahada bu pozisyonlardan birinin atlanması yapısal olarak mümkün değil.
Aynı firmada birden fazla bölüm varsa tek analiz mi yeter?
Hayır, tek bir genel analiz yeterli değildir. İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Md.7 risk analizinin bölüm ve proses bazlı yapılmasını ister. Karademir Kömür Madencilik San. A.Ş. örneğinde bu rapor yalnızca **Yeraltı Ocak Alanı** bölümünü kapsıyor; idari ofis, depo veya lojistik gibi farklı bölümler için ayrı analiz hazırlanması gerekir. Tek dokümanla geçilmek istendiğinde hem denetim aşamasında geri çevrilebiliyor hem de bölüm-spesifik tehlikeler dosyada görünmez kalıyor. Riskmatik her bölüm için bağımsız analiz, ayrı revizyon takvimi ve yenileme bildirimi tutar.
Fine-Kinney skoru nasıl hesaplanır?
Fine-Kinney'de her tehlike için skor şu formülle çıkıyor: **Olasılık (0,1-10) × Frekans (0,5-10) × Şiddet (1-100) = Risk Skoru**. Sonuç beş sınıfa düşer. 20'nin altı "anlamsız", 20-70 arası "olası", 70-200 arası "önemli", 200-400 arası "yüksek", 400'ün üzeri "tolere edilemez". Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği PDF raporunda her madde için üç parametrenin nasıl atandığını, önlem öncesi ve önlem sonrası skorların yan yana hangi sınıfa düştüğünü görebiliyorsunuz.
Aynı Sektör · Farklı Yöntem
Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği için 5×5 Matris ile karşılaştırın
5×5 Matris
Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği — 5×5 Matris
70 risk maddesi · NACE 05.10.00
Benzer Sektörler · Aynı Tehlike Sınıfı
Çok Tehlikeli sınıfından diğer örnekler
Kendi Maden — Yeraltı Kömür Madenciliği Risk Analizini AI ile Saniyeler İçinde Oluştur
Bu örnek Riskmatik AI tarafından üretildi. Kendi firmanız için aynı kalitede Fine-Kinney raporunu birkaç dakikada hazırlayabilirsiniz — sektörel taksonomi, kontrol önerileri ve PDF + Excel çıktı dahil.
Kredi kartı gerekmez · 5 dakikada hazır risk analizi